Warar dhowaan naga soo gaarey Magaalada Baydhaba ayaa sheegaya in ciidammo si aad ah u hubaysan oo Itoobiyaan ah ay gebi ahaanba la wareegeen magaaladaasi, iyagoo xirtey inta badan wadooyinka waaweyn ee magaalada iyo goobaha iyo xarumaha muhiimka ah ee Baydhaba. Ciidamada ayaa sidoo kale nin dhallinyaro ah oo aan hubaysnayn bartamaha magaalada ku toogtey. Wararka ayaa sheegaya in goob kasta la xirey oo magaaladu ay gashey xaalad u eg bandow oo kale oo dadkiina la kala eryey.

Xisbiga HA NOOLAATO oo dhowaan lagaga dhawaaqey magaalada London ayaa sheegey inuu cambaraynayo falalka arxan darrada ah ee maalin walba ka dhacaya magaalada Muqdisho ee ay geysanayaan ciidamada Ethiopia. Xisbiga ayaa sidoo kale sheegey inuu aad uga xun yahay dhacdadii dhowaan ka dhacay magaalada Baydhaba ee lagu laayey shicib Soomaaliyeed oo jooga dalkoodii ay ku dhasheen. Waxaanu xisbigu ugu baaqayaa xukuumadda Ethiopia in ay ciidankeeda sida ugu dhakhsaha badan ugala baxdo Soomaaliya.

Weriye Guutaale ayaa dib u soo gocday halyeynimodii Aadam Soomaali: dhaqankii, hormuudnimadii, iyo falaadkii suubanaa ee ku soo caanbaxay. Waxa uu ka hadlay sida Soomaaligu aan uu u ahayn colyahan ku naalloon jiray daadinta dhiigga dadyowga aan waxba ka galabsan; iyo in aan uu weligiiba birmad u noqon si dad loo gumaysto; bal se si taas ka duwan haddii uu jebiyo nacabkiisa-ha ka oggolaado ama ha ka diido ee-Kelmadda Ilaahay na faro ama baro ba, faraha ayuu ka qaadi jiray;

Marka dib loo milicsado taariikhaha dhow, illaa iyo markii ay xornimada  qaadatay Soomaalidu, sanadkii 1960kii, ayna midoobeen labadii gobol ee Waqooyiga iyo koofurtu, waxaa lagu hayay jillaafooyin ka imaanayay dowladaha gobolka iyo quwado kale oo waaweyn. Waxaana la rumeysanyahay in hagardaamooyinkaas la dardargeliyay wixii ka dambeeyay dagaalkii Soomaaligalbeed ee ay Soomaalidu sanadkii 1977kii la gashay, kuna jebisay, gumeysiga Abasiinya. DHAGAYSO

Wallee gabdho aan arkiyo gayaankoodaan heshiin, midbaan iri gacalisooy, aqalka gogoshiisa iyo gasiin ma karin taqaanoo gurbood ma korin kartaa?. Waxay tiri waad gaftoo galaaskaa layma dhigin, aqal gogol layma barin, gasiin ma karinayoo dheriga waan ku gubanayaa!!.  Suugaantu waxay ugu horreysaa siyaabaha ay Soomaalidu u cabirto dareenkooda.

Illaa 10 hoobiye ku dhowaad ayaa maanta lagu garaacey xerada itoobiyaanka ee Warshaddii hore ee Baastada halkaas oo qasaarooyin loogu gaystey. Sidoo kale waxaa cadawga laga burburiyey gaadiid sahay u sidey oo ay ka mid ahayd gaari booyad ah iyo mid kale oo cunto sidey, waxaana dagaal kale lagaga diley 4 askari iyo xayn kale oo la dhaawacay.

Wararka ka imanaya magaalada Jabuuti ee xarunta u ah dalka Jabuuti ayaa sheegaya in qabanqaabadii shirkaasi uu soo dhamaystirmey lana filayo inuu si rasmi ah u billaaban doono, hase yeeshee waxa soo baxaya in Kooxda C/hi Yuusuf ay qaadaceen wadahadallada kadib markii C/hi yuusuf uu ku guuldarreysrtey in ergo uu isagu magacaabey uu u diro shirka.

Dhulkannaga na waa laga xoreyn dhuudhigaa yimide, Dhaaraan ninkii noqonhayow kuu dhamaystiraye: Ma dhex maro Wayaanuhu habeen suuqa Dhagaxbuure. Way soo dhaw dahay guusha aan dherersanaayaaye! (Rooda Ibrahim Abdi, Gurey: Dhamac). KARWAL ABEYLE, ABWAANKII QARANKA, saliibo oo kale ayuu murugsatada iyo suulka gacantiisii midig ugu qabqabtay garkiisii cillaamanaa. Sabaal ama qancin ahaan. Waa jir-ka-hadal ka dhignaa baryootan oo kale.

Dagaal qaraar ayaa maanta ka dhacay deeggaanno ku dho-dhow tuulada Nuur Fanax iyo Garasyaanni kadib markii halkaasi lagu fara saarey ciidammo Itoobiyaan ah oo ka soo dhaqaaqey degmada Buulo-Burde. Ciidamadan Itoobiyaanka ah ayaa la sheegayaa in si kedis ah dabka loo saarey lagana gubey ugu yaraan 3 gaari oo ah kuwa ciidamada qaada lagana diley 10-neeyo askari.

Waxaa soo baxaysa sababta runta ah ee uu isku casiley xubin hore uga tirsanaa XILMA-DHIBANNADA Baydhaba fadhiya. Axmed Maxamed Cabdi  ayaa dad asxaabtiisa iyo ehelladiisaba ah u sheegey inuu isu casiley si uu xorriyadiisa qofnimo u soo ceshado kadib markii uu muuddo dheer lahayste ku ahaa Baydhabo. Xubintan ayaa sheegey in dhowr jeer laga hor istaagey inuu kasoo baxo Baydhaba dhor jeerna uu halis u galay inay khaarijiyaan dad uusan garanayn cid soo dirtey.

Allaaha u naxariisto, oo ha u nuuro xabaasha, iilka neecoow udgoon iyo, ha ku siiyo naruuro, inuu naar ka xuroobo, oo Nabigii la xiriiro, oo nasiibkiisa la geeyo,  Jannada uu ku nagaado, nimcadeeda ku waaro, oo xuurul cayn ku nikaaxo, Ayaan niyadda uga ducaynay, Raxmaankoow naga yeel.

TV-ga FRANCE 24 ayaa warbixin filim ah oo ku saabsan dagaallada iyo silica dadka Soomaaliyeed ku haysta Muqdisho ka diyaariyey. Waxaana uu muujinayaa burburka magaalada Muqdisho, dhaawacyada iyo xaalada bani’aadannimo ee ka jirto Muqdisho. Hoos riix si aad u daawato.

http://www.youtube.com/watch?v=ClqeCXMB7Zo&feature=related

Urur Siyaasadeed loo bixiyey Ururka Waddaniyiinta Soomaaliyeed ee HA NOOLAATO ayaa habeenkii xalay lagaga dhawaaqay magaalada London. War murtiyeed uu ururka cusubi soo saaray oo lagu sharxayo ujeedooyinka loo aasaasey ururka oo ay ku jiraan ka xoreynta dalka dhibaatooyinka haysta ayaa u qornaa sidatan:

Taageerayaasha Imbaghatti ee London ee sheegta inay taageersan yihiin ‘Dawladda KMG ah’ ayaa xalay diyaariyey shir uu ka soo qayb geli lahaa hoggaamiye kooxeedka Imbaghatti C/hi Yuusuf waxaase halkiisii yimid oo soo bedeley Cadde Muuse, madaxweyne goboleedka Puntland. Kooxdii ku doodi jirtey taageerayaasha ‘Dawladda KMG ah’ ayaa ka caroodey in Cadde Muuse uu soo bedeley ‘madaxweynahooda’ oo uu horyimaado iyadoo dadku aysan wada ahayn reer Puntland.

Waxa 20/4/08 ciidamada cadawga Itoobiya  ku gawraceen Masaajidka Al Hidaaya raxan wadaado ah, oo uu ku jiro imaamkii masaajidku, Sheekh Siciid Yaxye iyo dadkii kale ee masaajidkaas ku cibaadaysanayay.Ma garanayo ereyo laga bogan karo, muujinta dhiilada iyo murugada meeshaas ka dhacaday.Kali ah,waxaan ilaahay uga baryayaa samir iyi iimaan ugu deeqo eheladii iyo qaraabadii ay ka baxeen.

Mudaharaad aa u balaaran oo ay kasoo qayba galeen boqollaal Soomaali ah ayaa ka dhacay Fagaaraha kasoo horjeeda 10 Downing Street ee Xafiiska Ra’iisul wasaaraha Britain. Bannaan baxayaasha oo ka kala yimid gobolada dalkan Britain ayaa looga cabanayey xasuuqa joogtada  ah ee cadawga Itoobiya uu ku hayo shacabka Soomaaliyeed. Dadkii ka qayb galayna waxaa ka mid ahaa Mudanaha caanka ah ee ka tirsan Baarlamaanka Britain George Galloway.

HEES UU TIRIYEY XILLIGII QALALAASAHA SIYAASADEED EE 69-KII. Dilkii C/rashiid Cali Sharma’arke, isku daygii qayb baarlamaanka ka mid ah ee in Muuse Boqor uu bedelo C/rashiid iyo inqilaabkii ciidamadu sameeyeen intuba waxay ahaayeen xilli dalku galay qalalaase siyaasadeed. Mudadaas qalalaasaha siyaasadeed la galay iyo sidii xaal ku dambeeyeyba waxaa uu Xuseen Aw Faarax ka tiriyey hees dheer oo lagu magacaabo WAA DUNI.

Mid ka mid ah taageerayaashii ugu cad-caddaa hoggaamiye kooxeedka kooxda Imbghatti C/hi Yuusuf ayaa taageeriddiisii kala laabtey  kadib markii uu ku guul-darreystey in loo magacaabo safiir kale oo aan ahayn dalka Suuriya oo horey u diidey in dalkeeda uu safiir ka noqdo nin ka tirsan taageerayaasha Imbaghatti iyo Itoobiyaanka ayna diidey in la bedelo safiirka dadku jecel yihiin ee Maxamed Muuse Tareey.

Dadweyne raxan-raxan u socda ayaa shalay oo dhan ku meereysanayey dhowr hoteel oo kala duwan oo loogu sheegey inuu ku soo degey hoggaamiye kooxeedka  Kooxda Imbaghatti C/hi Yuusuf Axmed, oo soo gaarey magaalada London, si loogu daweeyo cusbitaal ku yaalla. Nin ka mid ah dadkii baadi goobayey ayaa inoo sheegey inay tageen 2 Hoteel oo uu caadiyan ku soo degi jirey, markanse uu ka baaqsadey, waxaana ay dadkaasi mardambe ka warheleen inuu ku soo degey Hoteel u dhow garoonka heathrow ee diyaaradaha.

Absuge, agoonki Cabbeey Makaraan, haddii gadaal uu dib ugu noqdom carruurnimadii, waxa uu soo gocanayaa codkii hooyadii arooryada Khamiisaha ay isaga ugu digi jirtay. "Maandhow biriga waa Khamiis. Meytadii aa na soo haysa. Guriga ciyow wada haaq oo biyo na ku bilbil."

UNITED NATIONS (Reuters) – Hindise qabyo ah oo ay soo diyaarisey dawladda Britain oo irdaha u furaya in cidammo xoog leh oo ka socda QM la geeyo Soomaaliya si ay u bedelaan kuwa AMISOM ayaa loo qaybiyey xubnaha Golaha Ammaanka ee QM. Hindisaha ayaa sidoo kale cunaqabatayn ugu hanjabaya cidkasta ee hor istaagta wada hadallada ama u hanjabta ciidamada nabad ilaalinta.  

Jaaliyadda Soomaaliyeed ee ku nool wadanka Ingiriiska waxaa la ogeysiinayaa in SABTIDA 26-ka bishan la qaban doono bannaanbax looga soo horjeedo xasuuqa lagula kacayo dadka rayidka ah oo ay ugu dambeeyeen culimadii iyo dadkii kale ee lagu laayey magaalada Muqdisho iyaga oo ku cibaadeysanaya masaajid, halka kuwa kalena guryahooda lagu diley. Falkaas wuxushnimada ah waxaa geystey ciidamada Dowlada cadawga ah ee Itoobiya oo ay kaalmeynayaan kuwa ka ganacsada dhiigga shacabka Soomaaliyeed.

Afhayeenka dagaalyahanniinta Al-Shabaab Sh. Mukhtaar Roobow Cali oo maanta shir jaraa’id lagu wareysanayey ayaa ka hadlay dhowr arrimood oo ay kujireen hawlgallo ururka Al-Shabaab fuliyey, hub Itoobiyaanku sheegeen inay dagaalladii dhowaan ku soo qabsadeen iyo mawqifka ururkooda ee wadahadalladii nabadeed ee u socdey Isbahaysiga Dib u xoreynta iyo dawladda Imbaghatti.

Wasiirka Arrimaha Dibedda ee kooxda Imbaghatti Cali Jaamac Jingeli ayaa muujiyey cadawtinnimadiisa uu u hayo culimada iyo xasuuqii dadka Muqdisho ee rayidka ah markii uu ku andacoodey waxa uu ugu yeerey dad ‘dembiilayaal ah’ ay galeen masaajid aysanna jirin gawrac iyo dad la laayey toona. Waxaase si taas ka duwan uga hadley wasiirka Arrimaha Gudaha Muuse Nuur ammiin oo ka tacsiyeeyey xasuuqaas foosha xumaa.

Maantay iyo shalay magaalada Muqdisho waxaa ka dhacay falal argagax leh oo dembiile-nimo oo ay gaysanayeen ciidamada cadawga ah ee Itoobiya. Ciidamadaas cawaanta ah ayaa ku dhowaad 100 qof oo rayid ah shalay iyo maantaba gawracey. Dadka rayidka ah ee ay cadawgu gawraceen waxaa ku jira Jameecada masjidka Al-Hidaaya oo ay dadkii inta  gacmaha ka xireen ay dhammaan wada gawraeen. Shalayna tiro dad ah oo ay guryahooda ugu galeen ayaa qaarna madaxa laga toogtey qaarna middi lagu gawracey.

Hantiilihii hore u taageeri jirey Kooxdii SNA Axmed Ducaale Xaaf ayaa maanta sheegey in hanti gaareysa 2 milyan oo dollar ay kaga gubatey garaash uu ku lahaa degmada Huriwaa. Garaashaka oo la ogyahay in uu ka mid ahaa hantidii iyo guryihii ay ciidamda Itoobiyaanku sida aan kala sooca lahayn ugu garaaceen madaafiicda illaa shalay iyo maanta ayaa Xaaf oo ka mid ah XIL-MA-DHIBAANADA Baydhaba uu awoodi waayey inuu yiraahdo waxaa garaashkeyga ku dhacay madfacii Itoobiyaanka.

Dagaallo culus ayaa maanta ka dhacay deegaannada Degmooyinka Yaaqshiid iyo Huriwaa, gaar ahaan agaarka qabuuraha  Barakaat, xaafadda Tawfiiq iyo Suuqa Xoolaha. Dagaalkaas oo lagu laayey 11 askari oo Itoobiyaan ah ayaa ciidanka cadawga ahi sidii lagu yaqaanney ay dadka rayidka ah ka aargoosteen markii jab dhabarka loo saarey, waxaana madaafiic aan loo meel dayn ay ku dileen tiro dad rayid ah.

Dadweynaha Soomaaliyeed ee ku nool UK waxaa lala socodsiinayaa in shir looga hadlayo dhibaatooyinka lixaadka leh ee ka jira Soomaaliya lagu qabanayo galbeedka London 27-ka April 2008. 

In a rare interview, Somalia's new Islamist leader discusses his relationship with Al Qaeda, why his militia outlawed World Cup TV broadcasts and whether it plans a Taliban-style government